الميرزا القمي

179

جامع الشتات ( فارسي )

جواب : شكى در آن نيست كه مقارنت نيت با عمل شرط است ولكن ظاهر اين است كه اجمال كافى باشد ، به اين معنا كه هرگاه در نظر دارد كه ده من گندم به قصد تصدق مستحبه بدهد وده من گندم از وجه زكات واجبه كه در ذمه أو است وبيست من گندم وزن مىكند وبه فقير مىدهد قربة إلى الله به قصد اداى زكات وتصدق هر دو ، در اينجا ظاهر اين است كه همين قصد اجمالي در أول دادن كافى است وضرور نيست كه در ده من أول قصد أحدهما معينا بكند ودر ده من دوم قصد آن ديگرى . همچنانكه در صورت اشتغال ذمه به دو واجب مثل اينكه يك گوسفند دادنى است از بابتى ويك گوسفند هم از بابت زكات بايد بدهد ودو گوسفند مىدهد به قصد ما في الذمة مجزى است . وتعيين ، ضرور نيست وهمچنين هرگاه مديون فقير باشد به ده من گندم وده من گندم هم زكات دادنى باشد چون در اداى دين هم نيت شرط است . واما هر گاه ده من زكات دادنى است وده من مىخواهد تصدق بدهد وقصد هيچكدام را نكرده نه اجمالا ونه تفضيلا وبه فقير مستحق بدهد وبعد خواهد كه ده من از زكات محسوب شود وده من صدقه ، در اينجا محتاج است به تفصيل كه اگر عين تلف شده است هيچكدام محسوب نيست وهرگاه باقي باشد الحال بايد نيت كند اجمالا يا تقصيلا . 348 - سؤال : هرگاه صاحب زراعت ، خود عمل مىكند اجرت عمل أو از جمله مؤنه محسوب مىشود كه وضع شود از زكات ، يا نه وهمچنين اجرت اكره ، ( 1 ) محسوب مىشود از مؤنه يا نه ؟

--> 1 : اكره : كه در اصطلاح " عمله واكره " امروز هم رايج است : اكره يعنى عمله كشاورزى ، البتة نه عمله مزدور بل عمله‌اى كه اجرتش به عنوان سهم يا سهامى از محصول ، تعيين مىشود . ريشه اين لفظ ( بر خلاف تصور ) از واژه عربى " كرايه " نيست بل از واژه اگر " - كسى كه حرفه‌اش كاشتن است - تركى است كه خان‌هاى ترك‌زبان ودرباريان ، رايج كرده‌اند در تركى دو صيغه اگر وجود دارد : اكر : مىكارد . واكر : كارنده ، صاحب حرفه كاشتن .